Zastrzeżenie numeru PESEL polega na wpisaniu informacji do rejestru zastrzeżeń numerów PESEL, który banki, firmy pożyczkowe, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni muszą sprawdzić przed zawarciem umowy na Twoje dane. Jeśli numer jest zastrzeżony, instytucja nie może udzielić kredytu ani zawrzeć określonych umów. Zastrzeżenie jest bezpłatne, działa od razu i w każdej chwili możesz je cofnąć, także czasowo. Usługa działa od 17 listopada 2023 roku, a od 1 czerwca 2024 roku instytucje mają obowiązek weryfikacji.
Jak działa zastrzeżenie krok po kroku
- Zastrzegasz numer PESEL w mObywatelu, na gov.pl lub w urzędzie gminy.
- Informacja trafia do rejestru zastrzeżeń w ciągu kilku chwil.
- Gdy ktoś próbuje wziąć kredyt na Twoje dane, bank sprawdza rejestr.
- Przy zastrzeżonym numerze bank odmawia zawarcia umowy.
- Gdy sam potrzebujesz kredytu, cofasz zastrzeżenie na chwilę lub na stałe.
Kto musi sprawdzać rejestr
| Instytucja | Przy jakich czynnościach |
|---|---|
| Banki i SKOK-i | kredyty, pożyczki, wypłata gotówki w oddziale powyżej progu |
| Firmy pożyczkowe | pożyczki i kredyty konsumenckie |
| Notariusze | akty dotyczące przeniesienia własności nieruchomości i innych ważnych czynności |
| Operatorzy telekomunikacyjni | wydanie duplikatu karty SIM |
Jeśli instytucja nie sprawdzi rejestru i udzieli kredytu na zastrzeżony PESEL, to ona odpowiada za szkodę, a nie Ty.
zasada działania
Jak zastrzec numer PESEL
Najszybciej zrobisz to w aplikacji mObywatel, w zakładce usług. Drugą drogą jest gov.pl z profilem zaufanym. Jeśli nie korzystasz z usług online, idź do dowolnego urzędu gminy z dowodem osobistym. Zastrzeżenie jest możliwe również przy zgłaszaniu utraty dowodu osobistego.
Jak cofnąć zastrzeżenie
Cofnięcie działa tymi samymi kanałami. Możesz wskazać datę, do której zastrzeżenie ma być wyłączone, np. na czas podpisania umowy kredytowej, a po tym czasie wróci automatycznie. To wygodne rozwiązanie, bo nie musisz pamiętać o ponownym zastrzeżeniu.
Czego zastrzeżenie nie blokuje
Zastrzeżenie nie zablokuje leczenia, odbioru przesyłek, zakupów w sklepach ani spraw w urzędach. Nie chroni też przed wszystkimi oszustwami, np. przelewem wykonanym przez kogoś, kto przejął dostęp do Twojej bankowości. Dokładne korzyści i ograniczenia opisujemy w tekście co daje zastrzeżenie numeru PESEL.
Zastrzeżenie PESEL a zastrzeżenie dokumentu
Zastrzeżenie numeru PESEL i zastrzeżenie dowodu osobistego to dwie różne rzeczy. Pierwsze działa w rejestrze państwowym i obowiązuje z mocy ustawy banki, notariuszy i operatorów. Drugie to wpis w systemie Dokumenty Zastrzeżone, prowadzonym przez Związek Banków Polskich, z którego korzystają banki i część firm. Najlepszą ochronę daje połączenie obu.
| Narzędzie | Kto prowadzi | Kiedy stosować |
|---|---|---|
| Zastrzeżenie numeru PESEL | państwo (rejestr zastrzeżeń) | zawsze, profilaktycznie |
| Zgłoszenie utraty dowodu | urząd gminy, gov.pl | po zgubieniu lub kradzieży |
| Dokumenty Zastrzeżone | banki (ZBP) | po utracie dokumentu, w dowolnym banku |
| Alerty BIK | Biuro Informacji Kredytowej | monitoring zapytań o kredyt |
Zastrzeżenie PESEL dziecka
Rodzic może zastrzec numer PESEL dziecka do 18. roku życia, w imieniu dziecka, przez urząd gminy lub online. Ma to sens, bo dane dzieci również bywają wykorzystywane do oszustw, choć dziecko nie może samodzielnie zaciągać kredytów. Po osiągnięciu pełnoletności zastrzeżenie pozostaje aktywne, a dorosły już sam decyduje, czy je cofnąć.
- Dla dorosłych: mObywatel, gov.pl z profilem zaufanym lub urząd gminy.
- Dla dzieci: rodzic lub opiekun przez urząd gminy lub gov.pl.
- Dla osób ubezwłasnowolnionych: opiekun prawny lub kurator.
Historię zastrzeżeń i cofnięć możesz sprawdzić w aplikacji mObywatel. To przydatne, jeśli zastrzeżenie było cofane czasowo i chcesz się upewnić, że wróciło.
Najczęstsze pytania
Na czym polega zastrzeżenie numeru PESEL?
To wpis w rejestrze, który banki, notariusze i inne instytucje muszą sprawdzić przed zawarciem umowy. Zastrzeżony PESEL blokuje np. zaciągnięcie kredytu na Twoje dane.
Ile kosztuje zastrzeżenie PESEL?
Nic. Zastrzeżenie i jego cofnięcie są bezpłatne.
Jak szybko działa zastrzeżenie?
Praktycznie od razu po złożeniu wniosku w mObywatelu lub na gov.pl.
Czy mogę cofnąć zastrzeżenie tylko na chwilę?
Tak. Wskazujesz datę, do której zastrzeżenie jest wyłączone, a potem wraca automatycznie.